Rumianek – czy warto go pić?
Rumianek jest bardzo dobrze przebadaną rośliną, polecaną w wielu schorzeniach. W celach leczniczych często stosuje się kwiaty rumianku w formie doustnej w postaci nalewek i naparów, ale także w formie olejków, maści i kremów – na owrzodzenia i rany. Rumianek działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwbólowo, antyoksydacyjnie i uspokajająco. W jakich przypadkach można jeszcze sięgać po rumianek?
Ten tekst przeczytasz w 6 minut.
Co zawiera rumianek?
W rumianku zidentyfikowano około 120 metabolitów wtórnych, w tym 28 terpenoidów i 50 flawonoidów (należą do nich kwercetyna, apigenina, luteolina i rutyna). Terpenoidy są bardzo rozpowszechnione w przyrodzie a ich fragmenty wchodzą w skład biologicznie czynnych związków jak antybiotyki, chlorofile, tokoferole czy ubichinony oraz olejków eterycznych wydzielanych do atmosfery – drzewa i krzewy iglaste wydzielają około miliarda ton terpenoidów rocznie. Flawonoidy natomiast należą do grupy naturalnych związków o zróżnicowanych strukturach, występujących w roślinach, charakteryzujących się cechami leczniczymi, wykazującymi działanie prewencyjne w przypadku wielu schorzeń. Należą one także do szerokiej grupy związków, określanej mianem antyoksydantów/przeciwutleniaczy.
Jakie działanie ma rumianek?
W przypadku wzdęć i zaburzeń perystaltyki rumianek wpływa na rozkurczanie mięśni gładkich jelit, natomiast w przypadku funkcjonowania wątroby i pęcherzyka żółciowego wspomaga produkcję i wydzielanie żółci – trawienie tłuszczów. Rumianek może być także stosowany w bólach brzucha, zgadze, odbijaniu.
Napar z rumianku można także podawać zewnętrznie w przypadku żylaków odbytu czy kończyn, rumieniu i świądzie skóry, owrzodzeniach skóry i odleżynach. Także przy oparzeniach słonecznych I i II stopnia oraz zapaleniach błon śluzowych i narządów rodnych napar z rumianku jest pomocny.
Inhalacja olejków eterycznych z rumianku jest polecana w celu łagodzenia lęku, ogólnej depresji. Rumianek jest doskonałym środkiem łagodzącym objawy depresji u pacjentów odczuwających dyskomfort fizyczny i psychiczny. Herbata z kwiatów rumianku może skutecznie łagodzić problemy ze snem u kobiet po porodzie, co stanowi nową koncepcję leczenia depresji. Rumianek poprawia sen, zwłaszcza liczbę wybudzeń lub utrzymanie snu.
Wyciągi z rumianku wykazują właściwości przeciwglikemiczne i ochronne na komórki β trzustki.
Rumianek stosuje się do leczenia:
- Dysfunkcji przewodu pokarmowego – biegunki, zaparcia, wzdęcia, skurcze żołądka i jelit, niestrawność, brak apetytu, wrzody żołądka
- Bólu różnego pochodzenia – bóle mięśni, reumatyczne, zębów, gardła, uszu, migrena
- Zaburzeń na tle nerwowym – bezsenność, stany lękowe, nerwice
- Chorób dróg moczowych – zapalenia pęcherza, zakażeniach cewki moczowej
Czy można pic rumianek w ciąży?
Wg monografii ESCOP (European Scientific Cooperative on Phytotherapy) koszyczek rumianku zalicza się do kategorii A w czasie ciąży, czyli jest bezpieczny dla kobiet na każdym etapie ciąży. Badania wykazały jego skuteczność w wywoływaniu porodu w ciążach po terminie oraz w łagodzeniu nudności i wymiotów. Nie należy spożywać rumianku w przypadku stosowania warfaryny gdyż może powodować to ryzyko krwotoków.
Jaka dawka rumianku dziennie?
Do naparów zbiera się koszyczki rumianku z najkrótszą szypułką i suszy się w 35°C. Ususzone koszyczki rumianku należy przechowywać w suchym i zaciemnionym miejscu w zamkniętych pojemnikach. Napary do stosowania wewnętrznego należy sporządzić jednorazowo z 3 g surowca, zaś dobowo maksymalnie z 9 g. Napary stosowane zewnętrznie w postaci okładów czy płukanek powinny zawierać 3-10% koszyczka rumianku.
Torebki herbaty rumiankowej zawierające proszek z kwiatów rumianku, czysty lub zmieszany z innymi popularnymi ziołami leczniczymi, są łatwo dostępne na rynku. Nalewkę rumiankową można również przygotować jako jedna część kwiatów rumianku na cztery części wody z 12% alkoholem zbożowym.
Działania niepożądane po spożyciu rumianku.
Rumianek pospolity uważany jest przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) za bezpieczny a reakcje alergiczne na produkty zawierające rumianek nie należą do zbyt częstych.
Udokumentowane działania niepożądane to powikłania żołądkowo-jelitowe i senność, które ustępowały samoistnie i nie były poważne. W kilku przypadkach działania niepożądane związane były z reakcjami alergicznymi na rumianek, od reakcji anafilaktycznych (u trzech pacjentów) po krótkotrwały ostry nieżyt nosa. Należy więc przestrzegać zaleceń, ilości porcji na dzień i nie zwiększać zalecanych dawek oraz konsultować się z lekarzem w przypadku zażywania leków (np. warfaryna – przeciwskazanie).
Wartość światowego rynku produktów roślinnych przekracza 100 miliardów dolarów rocznie, a wykorzystanie roślin leczniczych na całym świecie gwałtownie rośnie. Rumianek był używany od tysięcy lat w Grecji, Rzymie i starożytnym Egipcie. W Chinach roślina ta została po raz pierwszy szczegółowo opisana w medycynie ujgurskiej. Z uwagi na szerokie działanie warto wprowadzić 1-2 filiżanki tego naparu na dzień. Polecam Ci herbatę z miodem i rumiankiem (5g) oraz dwoma plasterkami cytryny – wg badań obniża ciśnienie krwi, odtruwa organizm i łagodzi stany zapalne.
Literatura:
doi: 10.3892/mmr.2010.377
doi.org/10.24326/mon.2024.12
doi.org/10.36921/kos.2019_2490
doi: 10.3892/mmr.2010.377
doi: 10.3390/molecules28010133
doi: 10.1016/j.ctim.2024.103071
doi: 10.1016/j.ctim.2025.103192
Pietryja M.J. , Ramos P. , Pilawa B. Zastosowanie spektroskopii EPR i UV-VIS do badania właściwości antyoksydacyjnych wodnych ekstraktów z rumianku, Analiza, produkcja i zastosowanie substancji oraz komponentów pochodzenia roślinnego, 2018
Zielińska-Pisklak M., Szeleszczuk Ł., Rumianek lekarski – dlaczego warto mieć go w domowej apteczce, Lek w Polsce, VOL 23 NR 9’13 (269).
Grys A., Kania M., Justyna J., Rumianek – pospolita roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych, Postępy Fitoterapii 2/2014
Łuczak A., Nowak M., Szałek E., Bezpieczeństwo leków roślinnych w ciąży, Farmacja Współczesna 2017; 10: 140-146
Kakuste S., Kotkar A. , Pajai P., Pawar A., Kakad A., Shaikh M.R.N, The chamomile as a complementary medicine: The curret state of knowledge, International Journal of Science Academic Research, Vol. 05, Issue 08, pp.8088-8093, August, 2024
Zastrzeżenie prawne:
Informacje zamieszczone na stronie internetowej www.dietifit.pl nie są poradą dietetyczną w jakiejkolwiek indywidualnej sprawie. Treści na niej zawarte mają charakter wyłącznie informacyjny i poglądowy, w związku z tym Gabinet Dietetyczny nie ponosi odpowiedzialności z tytułu powstania jakichkolwiek szkód, wynikających z ich interpretacji i nie zastępują indywidualnej porady ze specjalistami w dziedzinie zdrowia i odżywiania.
Zaleca się zasięgnięcie indywidualnej porady dietetycznej lub medycznej przed samodzielnym wdrożeniem przepisów, planów posiłków, porad zdrowotnych oraz innych treści i informacji zawartych na stronie internetowej. Jeżeli użytkownik chce skorzystać z konsultacji Gabinetu Dietetycznego zachęcamy do umówienia takiej indywidualnej konsultacji pisząc na adres: gabinet@dietifit.pl lub korzystając z formularza kontaktu znajdującego się na stronie internetowej.
Zapoznając się z treściami znajdującymi się na stronie Gabinetu Dietetycznego, użytkownik rozumie, że: jego cel ma charakter wyłącznie edukacyjny, zawiera wyłącznie treść o charakterze ogólnym, nie stanowi indywidualnej porady dietetycznej, medycznej, diagnozy lub leczenia, nie buduje stosunku relacji: klient – dietetyk.
Korzystając z treści znajdujących się na stronie internetowej użytkownik zgadza się podjąć własne środki ostrożności podczas wdrażania informacji i porad na niej opublikowanych. Osoby niepełnoletnie, kobiety w ciąży, osoby z alergiami pokarmowymi, przewlekłymi chorobami oraz osoby z jakimkolwiek schorzeniem są szczególnie ostrzegane, aby zasięgnęły profesjonalnej porady medycznej przed zastosowaniem któregokolwiek z informacji opublikowanej na stronie internetowej, w tym planów posiłków, porad zdrowotnych oraz innych treści.
Wszelkie treści zawarte na stronie www.dietifit.pl podlegają ochronie wynikającej z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i mogą zostać wykorzystane jedynie w celu niekomercyjnego użytku prywatnego.